مقالات
کمبود کدام ویتامین باعث میگرن می شود؟ درمان سردردهای میگرنی
- تاریخ بروزرسانی : 9 شهریور 1405
این مقاله صرفا با هدف افزایش آگاهی شما تهیه شده و جایگزین مشاوره تخصصی پزشکی نیست. پیش از هرگونه اقدام درمانی، با دکتر مسعود بهزاد مشورت کنید
کمبود کدام ویتامین باعث میگرن می شود؟ مهمترین ریزمغذیها شامل ویتامین D و ویتامینهای گروه B بهویژه ریبوفلاوین (B۲) هستند و در برخی پژوهشها کمبود ویتامین B۱۲، B۶ و فولات (B۹) نیز در افراد مبتلا به میگرن بیشتر دیده شده است. همچنین کمبود مواد معدنی مانند منیزیم، آهن، روی و کلسیم هم در ایجاد میگرن و سردرد مقصر هستند. در اغلب موارد، تجویز مکمل مولتی ویتامین توسط متخصص تغذیه مشکل میگرن ناشی از کمبود ویتامینها را رفع میکند.
|
نام ویتامین یا ماده معدنی |
راهکار رفع کمبود میگرن |
|
ویتامین B۲ (ریبوفلاوین) |
|
| ویتامین B۱۲ |
|
|
ویتامین B۶ |
|
|
ویتامین B۹ (فولیکاسید) |
|
|
ویتامین D |
|
|
منیزیم |
|
|
روی |
|
|
آهن |
|
کمبود چه ویتامینی باعث میگرن می شود؟
مهمترین ویتامین مرتبط با پیشگیری از میگرن B۲ (ریبوفلاوین) است، اما ترکیب ویتامینهای B۶، B۹، B۱۲ و ویتامین D نیز در بسیاری از مطالعات جدید نقش حمایتی در کاهش دفعات و شدت حملات میگرن دارند. در ادامه تک به تک به ویتامینها و مواد معدنی اشاره میکنیم که کمبودشان باعث میگرن و سردرد میشوند:
1. ویتامین B۲ (ریبوفلاوین)
ریبوفلاوین در تولید انرژی سلولی مغز (ATP) نقش مهمی دارد. کمبود آن میتواند باعث کاهش عملکرد میتوکندری و افزایش حساسیت به میگرن شود. مطالعات نشان دادهاند خرید ۴۰۰ میلیگرم مکمل ویتامین B۲ به صورت روزانه میتواند تعداد حملات میگرن را کاهش دهد. این ویتامین یکی از قویترین مکملهای پیشگیریکننده میگرن در مطالعات بالینی محسوب میشود. منابع غذایی شامل لبنیات، تخممرغ و گوشت هستند.
2. ویتامین B۱۲
کمبود کدام ویتامین باعث میگرن می شود؟ این ویتامین برای سلامت اعصاب و تولید میلین ضروری است. کمبود آن میتواند باعث افزایش تحریکپذیری عصبی، خستگی و سردردهای مزمن از جمله میگرن شود. در برخی مطالعات، سطح پایین B۱۲ با افزایش شدت حملات میگرنی ارتباط داشته است. در افراد دچار کمبود، مکمل درمانی میتواند به بهبود عملکرد عصبی و کاهش دفعات سردرد کمک شایانی کند.
منابع غذایی اصلی شامل موارد زیر هستند:
- گوشت قرمز (بهویژه جگر)
- ماهیها (سالمون، تن، ساردین)
- صدف و غذاهای دریایی (مثل صدف خوراکی و میگو)
- مرغ و بوقلمون
- تخممرغ (بهخصوص زرده)
- شیر و محصولات لبنی (ماست، پنیر، شیر)
- مواد غذایی غنیشده مثل غلات صبحانه و شیرهای گیاهی غنیشده
3. ویتامین B۶
ویتامین B۶ در تولید انتقالدهندههای عصبی مانند سروتونین نقش دارد که مستقیما با میگرن مرتبط است. کمبود آن ممکن است تعادل عصبی را مختل کرده و احتمال حمله میگرنی را افزایش دهد. مصرف مکمل ۲۵ تا ۵۰ میلیگرم در روز برای اکثر افراد موثر بوده است. منابع غذایی شامل موز، ماهی، مرغ و سیبزمینی هستند. این ویتامین در کاهش التهاب عصبی و تنظیم خلقوخو نیز نقش حمایتی دارد.
4. ویتامین B۹ (فولیکاسید)
کمبود کدام ویتامین باعث میگرن می شود؟ اسید فولیک در ساخت DNA و تنظیم هموسیستئین نقش دارد. افزایش هموسیستئین میتواند با التهاب عصبی و افزایش خطر میگرن مرتبط باشد. کمبود B۹ همراه با B۶ و B۱۲ در برخی بیماران میگرنی مشاهده شده است. خرید مکمل غذایی ۴۰۰ میکروگرم در روز توصیه میشود. مکمل مناسب بیشتر در پیشگیری از میگرنهای مزمن نقش حمایتی دارد. منابع غذایی نیز شامل سبزیجات سبز، حبوبات و مرکبات هستند.
5. ویتامین D
ویتامین D خاصیت ضدالتهابی دارد و در تنظیم سیستم ایمنی و عملکرد عصبی نقش مهمی ایفا میکند. مطالعات نشان دادهاند که سطح پایین آن با افزایش دفعات حملات میگرن مرتبط است. دریافت نور خورشید و مکمل ۱۰۰۰ تا ۴۰۰۰ واحد در روز در صورت کمبود توصیه میشود. منابع غذایی شامل ماهیهای چرب و لبنیات غنیشده هستند. اثر ویتامین دی بیشتر در کاهش شدت و تعداد حملات دیده میشود.
6. منیزیم
منیزیم یکی از مهمترین عناصر در کنترل میگرن است و در تنظیم فعالیت عصبی و انقباض عضلات نقش دارد. شواهد علمی برای مصرف منیزیم در پیشگیری از میگرن نسبتا قوی است. کمبودش باعث افزایش تحریکپذیری نورونی و احتمال حمله میگرنی میشود. مصرف ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلیگرم مکمل منیزیوم در روز در برخی بیماران اثر بسیار مثبتی دارد. منابع غذایی سرشار از منیزیوم عبارتند از:
- دانهها (تخم کدو، کنجد، چیا، کتان)
- مغزها (بادام، بادام هندی، گردو، پسته)
- حبوبات (لوبیا سیاه، نخود، عدس، سویا)
- سبزیجات برگ سبز (اسفناج، شاتوت، برگ چغندر)
- غلات کامل (جو دوسر، برنج قهوهای، کینوا، گندم کامل)
- ماهیهای چرب (سالمون و ماکرل)
- شکلات تلخ
- آووکادو
- موز
- توفو و فرآوردههای سویا
- لبنیات
7. روی (Zinc)
کمبود کدام ویتامین باعث میگرن می شود؟ روی در عملکرد سیستم ایمنی و فعالیت آنزیمی مغز نقش دارد. کمبود این ماده معدنی میتواند با افزایش استرس اکسیداتیو و التهاب عصبی مرتبط باشد که در ایجاد میگرن نقش دارند. مصرف گوشت، حبوبات و مغزها برای تامین مقدار روی پیشنهاد میشوند. مصرف مکمل ۲۰ تا ۴۰ میلیگرم در روز ممکن است به کاهش شدت سردرد کمک کند. همچنین برای خرید دارو آنلاین و تهیه مکمل، به سراغ داروخانههای معتبر بروید.
8. آهن
آهن برای انتقال اکسیژن به بافتهای مغز ضروری است. کمبود این ماده (کمخونی یا فریتین پایین) میتواند باعث خستگی، ضعف و افزایش سردردهای میگرنی شود. برخی مطالعات ارتباط بین فقر آهن و افزایش شدت میگرن را نشان دادهاند. درمان شامل مکمل آهن و مصرف غذاهایی مانند گوشت قرمز و عدس است. به طور کلی، اصلاح کمبود آهن میتواند به بهبود انرژی مغز و کاهش سردرد کمک کند.
از کجا بفهمیم مشکل میگرن ناشی از کمبود ویتامین است؟
برای تشخیص اینکه میگرن ناشی از کمبود ویتامینها یا مواد معدنی است، نمیتوان فقط به علائم سردرد تکیه کرد. درحقیقت، میگرن و کمبودهای تغذیهای علائم مشابهی مانند خستگی، تهوع و حساسیت عصبی دارند. بر اساس مطالعات پزشکی، بهترین روش اغلب بررسی ترکیب علائم بالینی به علاوه آزمایش خون است.
اگر فرد همراه با میگرن دچار علائمی مانند خستگی مزمن، گرفتگی عضلات، ضعف سیستم ایمنی یا درد استخوان و افسردگی باشد، احتمال کمبود تغذیهای بیشتر میشود. تشخیص قطعی فقط با آزمایش سطح ویتامینها، فریتین آهن و منیزیم سرم انجام میشود. سپس با بهبود رژیم غذایی یا مکملها، کاهش حملات میگرن بررسی خواهد شد. همچنین باید دقت کنید که خود سردرد نیز ممکن است از عوارض مصرف بیش از حد مولتی ویتامین باشد؛ پس نباید بدون تجویز پزشک و برای درمان میگرن از آن استفاده کنید.
بهترین مکمل برای درمان میگرن ناشی از کمبود ویتامین
برای میگرن که منشا آن کمبود ویتامینها و مواد معدنی است، بهترین رویکرد درمانی استفاده از ترکیب مکملهای هدفمند است،. بیشترین شواهد مربوط به منیزیم، ویتامین B۲ (ریبوفلاوین) و ویتامین D است که بهصورت تکی یا ترکیبی بیشترین اثر را در کاهش دفعات و شدت میگرن دارند. این مکملها با بهبود عملکرد میتوکندری، کاهش التهاب عصبی و تنظیم تحریکپذیری نورونها عمل میکنند.
مکملهای ترکیبی که شامل منیزیم، B۲ و CoQ۱۰ هستند، بیشترین استفاده را در مطالعات بالینی دارند و در برخی بیماران اثر همافزایی نشان دادهاند. با این حال، انتخاب مکمل باید بر اساس کمبود واقعی بدن انجام شود. نکته مهم این است که در پزشکی تغذیهای، درک تفاوت مولتی ویتامین تراپوتیک و مینرال بسیار مهم است، زیرا مولتیویتامینهای معمولی دوزهای پیشگیری عمومی دارند، اما نوع تراپوتیک حاوی دوزهای بالاتر و هدفمندتر است. در ادامه به چند مکمل پرفروش برای درمان میگرن اشاره میکنیم:
- کپسول ویتامین ب کمپلکس دانا ۶۰ عددی
- قرص ویتامین د۳ ۱۰۰۰ میلی گرم هلث اید ۳۰ عددی
- قرص روکشدار منیزیم و ویتامین B۶ ویتامدیک ۶۰ عددی
- قرص جوشان کلسیم منیزیم نیچرز پلنتی ۲۰ عددی
کلام آخر؛ کمبود کدام ویتامین باعث میگرن می شود؟
کمبود کدام ویتامین باعث میگرن می شود؟ کمبود برخی ویتامینها و مواد معدنی، بهویژه ویتامین B۲ (ریبوفلاوین)، ویتامین D، ویتامینهای B۶، B۹ و B۱۲ و همچنین منیزیم، میتوانند در برخی افراد با افزایش احتمال یا شدت حملات میگرن ارتباط داشته باشد. با این حال، همه موارد میگرن ناشی از کمبود ریزمغذیها نیستند و مصرف خودسرانه مکملها نیز توصیه نمیشود. بهترین راهکار، انجام آزمایش خون، بررسی وضعیت تغذیه و تشخیص علت اصلی میگرن توسط پزشک است.
سوالات متداول؛ کمبود ویتامین و میگرن
کمبود کدام ویتامین بیشتر با میگرن ارتباط دارد؟
بیشترین شواهد علمی مربوط به کمبود ویتامین B۲ (ریبوفلاوین)، ویتامین D و برخی ویتامینهای گروه B است. کمبود منیزیم نیز از مهمترین عوامل تغذیهای مرتبط با میگرن محسوب میشود.
بهترین ویتامین برای پیشگیری از میگرن کدام است؟
بر اساس شواهد موجود، ریبوفلاوین (ویتامین B۲) از موثرترین مکملها برای پیشگیری از میگرن است و اغلب همراه با منیزیم توصیه میشود.
آیا اصلاح رژیم غذایی میتواند به کاهش میگرن کمک کند؟
بله. در افرادی که دچار کمبود ریزمغذیها هستند، مصرف غذاهای سرشار از ویتامینها و مواد معدنی میتواند در کنار درمان پزشکی به کاهش حملات میگرنی کمک کند.
چه مدت بعد از مصرف مکملها احتمال بهبود میگرن وجود دارد؟
در بسیاری از مطالعات، بهبود دفعات یا شدت حملات پس از ۴ تا ۱۲ هفته مصرف منظم مکملهای مناسب مشاهده شده است، البته این زمان در افراد مختلف متفاوت است.
آیا کمبود آهن هم میتواند با میگرن ارتباط داشته باشد؟
بله. برخی پژوهشها نشان دادهاند که کمبود آهن، بهویژه در افراد مبتلا به کمخونی، ممکن است با افزایش سردرد و میگرن همراه باشد و اصلاح آن به کاهش علائم کمک کند.